Η μικρή Μαρία του Εβρου και το μνημείο του ψέματος
Του Ηλία Κανέλλη στο Protagon.gr
Τον Αύγουστο του 2022, ομάδα 38 μεταναστών που προσπαθούν να μπουν παράνομα στην Ελλάδα μέσω Τουρκίας, από τον Εβρο, εγκλωβίζεται σε νησίδα, στην ελληνική πλευρά του ποταμιού. Στις 12 Αυγούστου, εμφανίζονται στα σόσιαλ μίντια μηνύματα οργής, που υιοθετούν μια τραγική «είδηση»: «Η 5χρονη Μαρία κείται νεκρή και άταφη 5 μέρες, σε μια νησίδα του Έβρου όπου εκτοπίστηκε μαζί με άλλους 39 Σύρους από τις ελληνικές δυνάμεις στα μέσα Ιουλίου. Η μητέρα της θρηνεί πάνω από το κορμάκι της που το βυθίζουν στο νερό για να το κρατάνε δροσερό & να το συντηρήσουν». Η «είδηση» περιγράφει μια φρίκη. Έχει βέβαια μερικά στοιχεία που δεν κολλάνε: οι Σύροι βρίσκονται μέσα στο νερό από τα μέσα Ιουλίου, το νεκρό παιδί είναι πέντε μέρες άταφο και δεν αποσυντίθεται, βοηθάει σε αυτό και το ότι το βυθίζουν στο νερό «για να το κρατάνε δροσερό», διότι είναι γνωστό στους επιστήμονες της πληροφόρησης ότι η δροσιά δεν επιτρέπει την αποσύνθεση. Αλλά ποιος νοιάζεται για τις λεπτομέρειες –ή, ακόμα περισσότερο, ποιος θέλει η πραγματικότητα να του χαλάσει μια ωραία ιστορία; Σύντομα λοιπόν φουντώνει η σχετική «ειδησεογραφία» και η αναπαραγωγή της «είδησης» επινοεί περισσότερο σπλάτερ, περισσότερη οργή και περισσότερα δάκρυα. Ενα υπόγειο κύμα διαμαρτυρίας εναντίον της ανάλγητης και φονικής κυβέρνησης Μητσοτάκη κλιμακώνεται, αφού τα αρχικά δημοσιεύματα στα σόσιαλ μίντια σχεδόν αμέσως υιοθετούνται από τα περισσότερα επαγγελματικά ΜΜΕ – μεταξύ των οποίων και τα κρατικά. Κι ύστερα, το δράμα έφτασε στο απόγειό του. Και η συγκίνηση με την οργή κλιμακώθηκαν όταν «διέρρευσε» το όνομα της μικρής νεκρής που μούλιαζε στο δροσερό νερό: Μαρία. «Μαρία λέν’ την Παναγιά, Μαρία λέν’ και σένα», πώς αλλιώς να πούνε τη μικρή Μαρία που τη δάγκωσε ο σκορπιός; Κάποιοι που ζητούσαν τεκμήρια άρχισαν να αντιμετωπίζονται ως απολογητές του Μητσοτάκη, ως «ακροκεντρώοι» ή δεν ξέρω πώς αλλιώς –δεν είμαι σίγουρος ότι είχε ανακαλυφθεί ήδη τότε ο όρος «φρουρά». Στο μεταξύ, ο τότε υπουργός Μετανάστευσης, Νότης Μηταράκης, υιοθέτησε και αυτός την εκδοχή της ύπαρξης της μικρής Μαρίας και, αντί να ζητήσει από τις αρχές μια σαφή αναφορά, μπήκε και αυτός στο κλίμα της πάνδημης θλίψης – όταν αργότερα έγινε σαφές ότι μικρή Μαρία δεν υπήρχε κι ότι ήταν μια επινόηση, ότι ήταν ένα ψέμα, πολλοί επισήμαιναν ότι ο υπουργός άλλαξε «αφήγημα», ότι ο υπουργός προσχώρησε στο ψέμα. Οι μετανάστες τελικά πέρασαν στην Ελλάδα. Η μικρή Μαρία, που υποτίθεται ότι διατηρούνταν στο νερό του Έβρου, είπαν ότι τελικά τάφηκε στη νησίδα, η συγκίνηση μεγάλωνε έστω κι αν κανείς δεν μπορούσε να δώσει το στίγμα του υποτιθέμενου τάφου της. Η ιστορία πέρασε αμέσως στον ξένο Τύπο, στο σάιτ του γερμανικού περιοδικού Spiegel μάλιστα δόθηκε μεγάλη έμφαση, το θέμα επικαιροποιούνταν συνεχώς, οι εξελίξεις έτρεχαν, ο πόνος και η οργή για την ακροδεξιά κυβέρνηση Μητσοτάκη στην Ελλάδα ήταν πλέον υπόθεση της ευρωπαϊκής, σε λίγο και της παγκόσμιας κοινής γνώμης. Στο μεταξύ, όταν οι αρχές άρχισαν να διερευνούν το περιστατικό και η κανονική δημοσιογραφία αναζήτησε τα τεκμήρια του δράματος, έγινε βεβαιότητα ότι νεκρή μικρή Μαρία δεν υπήρξε κι ότι όλη η ιστορία ήταν στημένη. Βόλευε βέβαια πολλούς. Βόλευε την αντιπολίτευση –που διεκδικούσε μια ηθική καταδίκη της κυβέρνησης και την κατάταξή της στις ακροδεξιές δυνάμεις. Βόλευε τους οπαδούς του διαδικτυακού χάους, που επενδύουν στο συναίσθημα. Βόλευε τα αντιπολιτευόμενα ΜΜΕ,
.jpg)
