ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΕΥΘΥΜΑΚΗ (Από το Protagon.gr)
Κάθομαι σε μια παραλιακή ταβέρνα ή σ’ ένα ακριβό εστιατόριο ή ακόμη και σ’ ένα χαμπουργκεράδικο της προκοπής. Δεν έχει σημασία. Ερχονται όλα. Ο κατάλογος των φαγητών, των κρασιών, τα μαχαιροπίρουνα, τα πιάτα, τα ποτήρια, το εμφιαλωμένο νερό, οι χαρτοπετσέτες. Καμιά φορά και ένα μικρό πιατάκι με λάδι, για να αισθανθούμε ότι βρισκόμαστε κάπου μεταξύ Κυκλάδων και Τοσκάνης. Ενα πράγμα δεν έρχεται. Το ψωμί. Κοιτάζω δεξιά, κοιτάζω αριστερά, περιμένω λίγο και στο τέλος κάνω την ερώτηση που προδίδει την ηλικία μου περισσότερο και από το δελτίο της ταυτότητάς μου. «Ψωμί γιατί δεν φέρατε;».
Ο σερβιτόρος, συνήθως περί τα 25 χρόνια, με κοιτάζει με την απορία ανθρώπου που μόλις άκουσε κάποιον να ζητά τασάκι σε παιδικό σταθμό. «Πρέπει να το παραγγείλετε». Α χα! Πρέπει να παραγγείλω το ψωμί. Και εκεί καταλαβαίνω ότι δεν άλλαξε απλώς η εστίαση. Αλλαξε μια ολόκληρη χώρα. Γιατί το ψωμί στο ελληνικό τραπέζι δεν ήταν ποτέ ακριβώς φαγητό. .Hταν η αρχή του φαγητού. Δεν το παράγγελνες, όπως δεν παράγγελνες το τραπέζι, την καρέκλα ή το τραπεζομάντιλο. Ερχόταν. Ενα πανεράκι, δυο-τρεις φέτες χωριάτικο, καμιά φορά μισή φραντζόλα κομμένη στραβά. Επαιρνες μια γωνίτσα με το χέρι πριν ακόμη φτάσουν οι μεζέδες και κάπως έτσι άρχιζε η τελετουργία. Μετά ερχόταν η χωριάτικη, οπότε συνέβαινε εκείνη η βάρβαρη, ανθυγιεινή, αντιευρωπαϊκή πράξη που κάποτε θεωρούσαμε κορυφαίο στάδιο του πολιτισμού μας. Βουτούσαμε το ψωμί στο λάδι. Παπάρα. Σήμερα η λέξη και μόνο μπορεί να προκαλέσει λιποθυμία σε διατροφολόγο, αυτανάφλεξη σε κατάλογο εστιατορίων Michelin. Τώρα έχουμε μάθει άλλα. Υδατάνθρακες. Γλουτένη. Θερμίδες. Διαλειμματικές διατροφές. Κέτο.
«Εγώ ψωμί δεν τρώω». Και πολύ καλά κάνει όποιος δεν θέλει. Ούτε χρειάζεται να πετιούνται κάθε βράδυ τόνοι ψωμιού επειδή κάποτε το πανεράκι ερχόταν υποχρεωτικά σε κάθε τραπέζι. Μόνο που η εποχή μας δεν αρκέστηκε στο να περιορίσει το ψωμί. Το έβγαλε τελείως από το κάδρο. Κυριολεκτικά μάλιστα. Διότι σήμερα όλα τα πιάτα φωτογραφίζονται. Το καρπάτσιο πριν φαγωθεί. Το χταπόδι πριν κρυώσει. Το σούσι πριν αγγίξει κανείς το ξυλάκι. Η σαλάτα καδράρεται από πάνω, από πλάγια, με φως, χωρίς φως, με το ηλιοβασίλεμα πίσω. Ενα πιάτο δεν θεωρείται πλέον ότι σερβιρίστηκε, αν προηγουμένως δεν έχει περάσει από το Instagram. Πλην το πανέρι με το ψωμί όμως δεν είναι αρκετά φωτογενές, δεν έχει concept, δεν έχει story. Ενα ρημαδοψωμί είναι. Και όταν επιτέλους, ύστερα από ειδική παραγγελία, φτάσει στο τραπέζι, αρχίζει η άλλη περιπέτεια.
