Λίλα Σταμπούλογλου (στο Protagon.gr)
Παλιότερα, σε κάθε σχολική
παράσταση ήθελες να βρεις μια καλή θέση για να βλέπεις καθαρά όσα γίνονται πάνω
στη σκηνή. Τώρα θες να βρεις καλή θέση για να τραβήξεις βίντεο και φωτογραφίες.
Εδώ που τα λέμε, ό,τι θέση και να βρεις, θα σε ενοχλήσει ο μπροστινός που θα
υψώσει τη χερούκλα του σαν κοντάρι για να τραβήξει σε βίντεο το δικό του παιδί,
αδιαφορώντας για όσους βλέπουν πια από πίσω το θέαμα με τη χερούκλα του μαζί.
Η
παρακολούθηση σχολικών γιορτών με το κινητό να καταγράφει θα έπρεπε να έχει
κανόνες ευγένειας, με πρώτο και κύριο να μην εμποδίζουμε και ενοχλούμε τους γύρω
μας. Φυσικά, δεν υπάρχει κανένας κανόνας εδώ, το κινητό καταγράφει ό,τι να ’ναι
και το βίντεο που θα τραβήξεις από τη γιορτή θεωρείται πιο σημαντικό από το να
καθίσεις να την παρακολουθήσεις. Να δεις και τα παιδιά των άλλων, στην τελική.
Να ένας ακόμη κανόνας ευγένειας που θα έπρεπε να έχουμε την ευαισθησία να
τηρούμε. Φεύγει το παιδί σου από τη σκηνή, ανεβαίνουν άλλα παιδάκια κι εσύ, που
ήσουν καρφωμένος στο θέαμα, τώρα μιλάς στον διπλανό σου ή βλέπεις τα μέιλ σου.
Εχω δει γονιό να ζητάει ησυχία από τους γύρω του όταν βγήκε ο γιος του στη
σκηνή και, μόλις βγήκαν τα παιδιά των άλλων, να παίρνει τηλέφωνο σε πελάτη για
να πει ότι θα αργήσει. Εχω δει κυρία να σηκώνεται για να καταγράψει το τέκνο
της, αφήνοντας τους από πίσω σύξυλους, που δεν μπορούσαν πια να δουν τίποτα.
Εχω δει γονιό να φεύγει μόλις τελείωσε η σκηνή του παιδιού του, φωνάζοντας ότι
θα το πάρει η μαμά του, ενώ από δίπλα ένα άλλο παιδάκι έλεγε το ποίημα του, και
νομίζω ότι αυτός παίρνει το βραβείο αναισθησίας.
Η σχολική γιορτή για τις
εθνικές επετείους είναι μια προσπάθεια μαθητών και δασκάλων. Οσο αδέξια ή
κοινότοπα και αν γίνονται όλα, δεν παύει να είναι μια παράσταση που θα έπρεπε
να την παρακολουθούμε όπως θα παρακολουθούσαμε οποιαδήποτε άλλη. Οχι μιλώντας,
όχι τηλεφωνώντας, όχι χαζεύοντας το κινητό, όχι σηκώνοντάς το κάθε τρεις και
λίγο για βίντεο και φωτογραφίες. Απορούμε γιατί είμαστε κακό κοινό στο θέατρο.
Μα κοιτάξτε τι κακό κοινό είμαστε σε μια σχολική παράσταση, όταν έχουμε μπροστά
μας παιδιά. Τα παιδιά μας. Υπάρχει, βέβαια, μια δικαιολογία που μας βολεύει
όλους: «Μα, θέλω να το έχω να το θυμάμαι». Εχει γίνει κάτι σαν αυτονόητο
δικαίωμα το να έχουμε το στιγμιότυπο όπου το παιδί μας λέει το ποίημα, χορεύει,
παρελαύνει ή στέκεται αμήχανο με τα χέρια κολλημένα στο σώμα.
Αν δεν το
καταγράψουμε, είναι σαν να μην έγινε, όπως τόσα άλλα ακόμα στη ζωή μας. Μόνο
που, στην προσπάθειά μας να μη χάσουμε τίποτα, χάνουμε αυτό που συμβαίνει
μπροστά μας. Αντί να κοιτάμε το παιδί, κοιτάμε την οθόνη. Αντί να ακούμε τη
φωνή του, ελέγχουμε αν γράφει το βίντεο. Αντί να γελάσουμε με μια ατάκα ή να
συγκινηθούμε με ένα τραγούδι, ψάχνουμε να βρούμε αν το πλάνο είναι ίσιο και αν
το κεφάλι του διπλανού μπήκε στο κάδρο. Φτιάχνουμε αρχείο αναμνήσεων με υλικό
από εμπειρίες στις οποίες ήμασταν παρόντες μόνο σωματικά.
Δεν είναι, όμως, μόνο
το κινητό, είναι και η γενικότερη ιδέα ότι η σχολική γιορτή αφορά αποκλειστικά
εμάς και το παιδί μας. Ότι όλοι οι υπόλοιποι είναι κομπάρσοι στη δική μας
στιγμή. Τα άλλα παιδιά μπορούν να περιμένουν, οι γονείς τους μπορούν να μη
βλέπουν, σημασία έχει να μη χάσουμε εμείς το δικό μας παιδί. Να το πεις
αγένεια; Εγώ θα το βάφτιζα και εγωκεντρισμό, από εκείνους που δύσκολα
παραδεχόμαστε επειδή τους έχουμε ντύσει με το ένδυμα της γονεϊκής αγάπης. Λες
και η αγάπη για το παιδί μας δικαιολογεί να αδιαφορούμε για όλους τους άλλους.
Λες και το γεγονός ότι καμαρώνουμε το δικό μας, μάς απαλλάσσει από την
υποχρέωση να σεβόμαστε την προσπάθεια των υπόλοιπων παιδιών. Και ύστερα
αναρωτιόμαστε τι μαθαίνουν τα παιδιά από εμάς. Τους λέμε να περιμένουν τη σειρά
τους, αλλά εμείς σηκωνόμαστε μπροστά από τους άλλους για να πετύχουμε καλύτερη
λήψη. Απαιτούμε να μας σέβονται, αλλά εμείς πιάνουμε κουβέντα μόλις ξεκινήσει
να λέει τα λόγια του ο συμμαθητής του.
Θέλουμε να εκτιμούν τον κόπο της ομάδας,
αλλά εμείς αντιμετωπίζουμε τη γιορτή σαν ατομική παράσταση με έναν
πρωταγωνιστή. Μήπως να αφήσουμε για λίγο το κινητό στην τσέπη; Μήπως να
δείξουμε ένα ενδιαφέρον και στα άλλα παιδιά, όχι μόνο το δικό μας; Μήπως να μην
μας απασχολεί πια τόσο πολύ να τραβήξουμε ένα καλό βίντεο και να κοιτάξουμε τη
σκηνή με τα μάτια και την ψυχή μας; Το παιδί μας δεν χρειάζεται να το
βιντεοσκοπούμε αδιάκοπα για να καταλάβει ότι το καμαρώνουμε. Χρειάζεται να μας
βλέπει εκεί, να το παρακολουθούμε πραγματικά. Και μήπως να θυμόμαστε ότι η
σχολική γιορτή είναι μια κοινή στιγμή, φτιαγμένη από τον χρόνο και την
προσπάθεια πολλών ανθρώπων;
Μήπως να κάνουμε μια μικρή δοκιμή να τη δούμε όπως
θα βλέπαμε μια παράσταση ενηλίκων; Μπορεί να ανακαλύψουμε ότι τα άλλα παιδιά
είναι εξίσου χαριτωμένα και ότι η πλοκή έχει ενδιαφέρον. Μπορεί να
συγκινηθούμε, να γελάσουμε και να καταλάβουμε τι ακριβώς έγινε εδώ πέρα. Μια
προσπάθεια μεγάλων και μικρών. Και έγινε για εμάς. Για σένα, γονιέ, που
κοιτάζεις το κινητό σου. Ναι, εσένα λέω.
